زبان و ادبیات کردی

برای داونلود رایگان دستورزبان کردی( کرمانجی) نوشته پروفسور ژویس بلو و ویسی باراک استادان دانشگاه پاریس با ترجمه علی بلخکانلو به این نشانی مراجعه کنید .http://kurmanj.ir/news.php?readmore=37

برای داونلود رایگان رمان های مهم و برجسته به زبان کردی ( کرمانجی ) به نشانی زیر مراجعه کنید .
http://nefel.com/epirtuk/epirtuk_overview.asp?RubricNr=4

 برای اطلاعات بیشتر درباره زبان و ادبیات کردی می توانید به قسمت آرشیو این وبلاگ نیز مراجعه

کنید.

برای داونلود رایگان مجله Kurmanc ( کرمانج ) ویژه اصطلاحات حقوقی اقتصادی ریاضی فیزیک سیاسی ... به  کردی ( کرمانجی ) با ترجمه انگلیسی فرانسه ترکی آنها روی این نشانی کلیک کنید .

 http://www.institutkurde.org/publications/kurmanci/telechargement/

برای دسترسی به سایت دبستان کردی ( کرمانجی و سورانی ) در سوئد روی نشانی های زیر کلیک کنید .

http://www.dibistanakurdi.com/                                      http://www.dilpak.de/

برای داونلود رایگان کتاب های درمورد کردها به زبانهای کردی فرانسه انگلیسی ایتالیایی ترکی روی این نشانی کلیک کنید .

http://www.institutkurde.org/bibliotheque/en_ligne/

 برای خواندن یا برگرفتن اعلامیه جهانی حقوق زبانی با ترجمه کردی ( کرمانجی ) روی این نشانی کلیک کنید .

http://www.institutkurde.org/bibliotheque/en_ligne/danezana_gerduni_ya_mafen_zimani.php

 

کردها آماده اند درقبال واگذاری استانداری کرکوک به آنان ریاست مجلس کرکوک را به ترکمن ها بدهند .

منبع : سایت کردی nefel.com

Kurd amade ne ko serokatiya meclisa wîlayeta Kerkûkê bidin tirkmenan

KERKÛK, 15/2 2009 — Endamekê meclisa wîlayeta Kerkûkê yê bi ser lîsteya Bratiya Kerkûkê ve îro got kurd amade ne ko tawîzekê bidin tirkmenan û serokatiya meclisa wîlayeta kerkûkê bidin wan. Şertê kurdan ew e ko walîtî di destê kurdan de bimîne. Kurdan ev pêşniyara xwe daye komîteya şopandina rastiyan ya ko li gor madeya 23-yê ya qanûna hilbijartinên wîlayetan hatiye ava kirin. Kurdê navnediyar ji Pukmediayê re got: — Lîsteya Bratiyê ji bo vê tawîza xwe tenê şertek heye û ew jî ew e ko divêt kursiyê walîtiya Kerkûkê di destê kurdan de bimîne çimko di meclisa wîlayeta Kerkûkê de kurd di piraniyê de ne û wan 26 kursî hene.

منبع : netkurd.com

ÇEWTIYEK HE YE, LÊ....

---

9/2/2009

640 *

شرکت تی تی ان موبایل گوشی های تلفن همراه با منوی کردی کرمانجی تولید و به بازار عرضه کرد. این شرکت با فروشندگان موبایل در دیاربکر ( آمد ) قرار داد بسته است . لازم به ذکر است گوشی تلفن با منوی کردی سورانی در سال ۲۰۰۶ به بازار عرضه شده است .

Amed:Telefona bi menuya kurdî daket mazatê
	mşo NETKURD Aktuelbûn:10:31 - 4/2/2009 Fîrmaya TTN Mobile menuya wê hemû bi kurdî telefonek çêkir û îro li Amedê dest bi firotina wê kir.
Piştî fîrmaya koreyî LG niha jî fîrmaya TTN Mobile telefonek menuya wê hemû bi kurdî, çê kir û îro li Amedê dest bi firotina wê kir.   Midûrê fîrmayê Ugur Akar dibêje wan menu bi alîkariya akademîkerên pispor ên zimanê kurdî û Enstîtuya kurdî di nava du salan de amade kiriye. Akar bi berdewamî dibêje wan serî li gelek fîrmayên din jî daye, lê tenê TTN Mobile qebûl kiriye ku telefoneka bi menuya kurdî çêbike.   TTN Mobile herdu modelên (D 550 û D 530 ) ku di menuya wan de kurdî heye bi 23250 lîrayan difroşe.

 

3. تکیه کلمات؛

تکیه اصلی در کلمه جای ثابتی ندارد.( کلمه در کردی کرمانجی همانند فرانسه یا مذکر است یا مونث )

3ـ1ـ در کل، تکیه اصلی در شکل‌های غیر فعل روی هجای آخر قرار می‌گیرد. در کلمات مرکب و شکل‌های اسمی فعل، روی هجای آخر نیز قرار می‌گیرد.

مثال: derman درمان؛ bajar شهر؛ heval دوست، رفیق؛ așvan آسیابان؛ ςavnebar حسود؛ mêranî شجاعت؛ ketin افتادن؛ standin گرفتن، بدست آوردن؛ karwanςî کاروانچی، مسئول کاروان؛ ςayςî چای فروش، مسئول چایی.

وجود یک پی‌واژه (ابهام، اضافه، صرف) معمولاً جایگاه تکیه اصلی را تغییر دهد.

مثال: cîranek یک همسایه؛ șivanek یک چوپان؛ hevalê min رفیق من، دوست من؛ xanîyên me خانه‌های ما؛ li nav malê در خانه، داخل خانه؛ li bajêr در شهر.

تکیه هنگامی روی ماقبل آخر قرار می‌گیرد که مصدر یک فعل بیش از دو هجا داشته باشد.

مثال: xemilandin تزیین نمودن، آراستن؛ danûstandin مبادله کردن، داد و ستد کردن.

در حالت خطاب، تکیه روی هجای اول قرار می‌گیرد.

مثال: Miho، Hemo، Misto، Eyșê، Zînê، Xezalê .

3ـ2ـ تکیه در شکل‌های فعل، روی پیشوند فعلی ـ bi/ ـb در وجه التزامی قرار می‌گیرد. تکواژ دستوری منفی کردن نیز تکیه می‌گیرد.

تکیه روی هجای اول ریشه فعلیِ تمام دیگر اشکال صرف می‌باشد.

مثال: ji bo ku bibîne برای اینکه ببیند، اما [به این کلمات توجه کنید] bigire بگیر؛ bixwîne بخوان؛ ew naxwe او نمی‌خورد؛ tu neketî تو نیفتاده‌ای.

 

4. جمله ساده؛

ترتیب قرار گیری کلمات در جمله ساده معمولاً به صورت فعل+ فاعل می‌باشد.

مثال: meriv dibêje انسان می‌گوید؛ hesp direve اسب فرار می‌کند.

فعل در جملات پیچیده‌تر در آخر جمله قرار می‌گیرد ( به جز در مفعول(متمم) غیر مستقیم و متمم جهت، به مطالب آتی نگاه کنید).      فعل ربطی + گزاره + فاعل

مثال: hesp mezin e. اسب بزرگ است؛  hesp û mehîn reș in. اسب و مادیان سیاه هستند.

                          فعل +مفعول (متمم) + فاعل

مثال: ez hespê dibînim. من اسب را می‌بینم؛ tu kitêbê dikirrî.  تو کتاب را می‌خری.

                          فعل + مفعول(متمم) مبیّن + فاعل

مثال: dotmama Azad dixwe.  دختر عموی آزاد می‌خورد.

متمم‌های غیر مستقیم و جهت پس از فعل قرار می‌گیرند:

            مفعول(متمم) غیر مستقیم + فعل‌+ مفعول(متمم) مستقیم +فاعل

مثال: ew pirtûkê dide Zînê.  او کتاب را به زینه می‌دهد.

                          متمم جهت + فعل + فاعل

مثال: jinik diςe bajêr.  زن به شهر می‌رود؛ meriv tê malê.  انسان (فرد) به خانه می‌آید.

 

تمرین برای خواندن:

برای داونلود رایگان دستورزبان کردی( کرمانجی) نوشته پروفسور ژویس بلو و ویسی باراک استادان دانشگاه پاریس با ترجمه علی بلخکانلو به این نشانی مراجعه کنید .http://kurmanj.ir/news.php?readmore=37

برای داونلود رایگان رمان های مهم و برجسته به زبان کردی ( کرمانجی ) به نشانی زیر مراجعه کنید .
http://nefel.com/epirtuk/epirtuk_overview.asp?RubricNr=4

 برای اطلاعات بیشتر درباره زبان و ادبیات کردی می توانید به قسمت آرشیو این وبلاگ نیز مراجعه

کنید.

برای داونلود رایگان مجله Kurmanc ( کرمانج ) ویژه اصطلاحات حقوقی اقتصادی ریاضی فیزیک سیاسی ... به  کردی ( کرمانجی ) با ترجمه انگلیسی فرانسه ترکی آنها روی این نشانی کلیک کنید .

 http://www.institutkurde.org/publications/kurmanci/telechargement/

برای دسترسی به سایت دبستان کردی ( کرمانجی و سورانی ) در سوئد روی نشانی های زیر کلیک کنید .

http://www.dibistanakurdi.com/                                      http://www.dilpak.de/

برای داونلود رایگان کتاب های درمورد کردها به زبانهای کردی فرانسه انگلیسی ایتالیایی ترکی روی این نشانی کلیک کنید .

http://www.institutkurde.org/bibliotheque/en_ligne/

 برای خواندن یا برگرفتن اعلامیه جهانی حقوق زبانی با ترجمه کردی ( کرمانجی ) روی این نشانی کلیک کنید .

http://www.institutkurde.org/bibliotheque/en_ligne/danezana_gerduni_ya_mafen_zimani.php

 

پنجاه خانواده کرد در ترکیه به دادستانی کل کشور مراجعه کردند و از مقامات خواستند تا برای بازکردن چاههای مرگ دستور لازم رابدهند . ارتش ترکیه در طی سالهای گذشته بسیاری از کردهای مخالف و غیر عضو سازمانهای نظامی را زنده زنده در داخل چاههای ویژّّه مرگ انداخته است و از هر گونه دسترسی به آن جلوگیری کرده که این چاهها پراز اسید بوده است . با مطرح شدن قضیه ارگنکون و دستگیری یک سری اعضای این سازمان مافیایی که بیشتر ارتشی هستند اسرار این قضیه فاش شد.

منبع : سایت کردی rizgari.com

Ji bo ku bîrên mirinê bên vekirin 50 malbatî serî li dozgeriyê dan
Nivîskar: rizgarionline Di: 28.01.2009 Sehet: 18:16
Ji aliyê rizgarionline

Rizgarî Online/ Kurdan ji bo vebûna bîrên mirinê yên li Kurdistanê ku ji aliyê dewleta tirk ve hatine pêkanîn, serî li dozgerên komara tirk dan. 50 malbatên kurd, ji bo ku ev bîr bên vekirin, daxwznameyên xwe dan Baroya Şirnexê. Baroya Şirnexê jî ev daxwazname teslîmî dozgeriya Silopîyê kirin. Daxwazname, ji aliyê Serokê Baroya Şirnexê Nuşîrevan Elçi ve teslîmî dozgeriyê hatin kirin. Elçi, diyar kir ku, di demeke daweya Ergenekonê tê dîtên de, divê bîrên mirinê ji, çav dûr neyên girtin û weha berdewam dike: “Li herêmê, bi sedan cînayetên faîl-nediyar ku tê gotin ji aliyê JITEM’ê ve hatine qewimandin hene. Ji bo ronahîkirina van cînayetan, dozger ketine nava hewldanekê. Wê, daxwaznameyên van malbatan binirxînin. Em, di wê hêviyê de ne ku ev bîr, di demek nêzîkî pêş me de, werin vekirin.“

Li gor rojnameya Star’ê, Elçi, dayê xwûyakirin ku, ji bilî van daxwaznameyên giştî, hin malbatan jî mûracaetên ferdî li Serdozgeriya Komara Silopiyê kirine. Elçi, dibêje ku herçiqas biçe, wê serlêdanên bi vî awayî zêde bibin. Serokê AKP’ê yê bajarê Şirnexê Rizgîn Birlik jî dibêje ku: bavê wî Xelîl Birlik û merivek wî di sala 1996’an li sînorê Deriyê Xabûrê hatine binçavkirin û dûre hatine wendakirin. Birlik, dibêje ’bavê wî bûye qûrbanek cînayetên faîl-nediyar û daxwaz dike ku bîrên BOTAŞ yên mirinê bên vekirin’.

Birlik, ji bo vê yekê serlêdanek ferdî kiriye û ji rojnameya Star’ê re weha axifiye: “Bavê min, tû carî piştgrî neda PKK’ê. Beriya ku di bin çavda bê wendakirin 2 TIR’ên wî, ji aliyê PKK’ê ve hatibûn bombekirin. Lê, zilamek serwext bû. JITEM’ê, jê piştgriya maddî dixwest. Ji ber ku bavê min ev yek redkir hat kûştin“.

Serokê AKP’ê yê Bajarê Şirnexê Rizgîn Birlik, bi tevî parêzera xwe Nazan Birlik daxwaznameya xwe da dozgeriya Silopî. Birlik, li ser çîroka wendabûna bavê xwe jî weha got: “Bavê min, di 7’ê Qasima 1996’an de, bi tevî merivê me Mehmet Bilgiç’re texsiyêk kirêkirin û ji bo karên xweyî tîcarî xwestin di Deriyê Xabûrê de derbasî Bakûrê Îraqê bibin. Piştî karûbarên kontrolkirina pasaportê diqede, ji bo xebatên derketina derve tên sekinandin. Wezîfedarên JITEM’ê şofêrê texsiyê şûnda vedigerîne û bavê min û merivê me, li vê derê tên girtin. Piştî vê yekê ji bavê min me tû xeber negirt“.

RO/Zilan Dersim
Wergera Kurdî/Yado Ciwan